فرهنگی

آیا می دانستید چرا پشت سر مسافر آب بر زمین می ریزند؟

چاپ
مشاهده در قالب پی دی اف

هرمزان در سمت فرمانداری خوزستان انجام وظیفه می‌كرد. هرمزان كه یكی از فرمانداران جنگ قادسیّه بود. بعد از نبردی در شهر شوشتر و زمانی كه هرمزان در نتیجه خیانت یك نفر با وضعی ناامید كننده روبرو شد، نخست در قلعه‌ای پناه گرفت و به ابوموسی اشعری، فرمانده تازیها آگاهی داد كه هر گاه او را امان دهد، خود را تسلیم وی خواهد كرد. ابوموسی اشعری نیز موافقت كرد از كشتن او بگذرد و ویرا به مدینه نزد عمربن الخطاب بفرستد تا خلیفه درباره او تصمیم بگیرد. با این وجود، ابوموسی اشعری دستور داد، تمام 900 نفر سربازان هرمزان را كه در آن قلعه اسیر شده بودند، گردن بزنند. (البلاذری، فتوح البُلدان، به تصحیح دكتر صلاح‌الدیّن المُنَجَّذ (قاهره: 1956)، صفحه 468)

ادامه مطلب...

جغرافیای تاریخی ایران

چاپ
مشاهده در قالب پی دی اف

ايران فلاتى با فرورفتگى‌هاى بزرگ فراوان است که در پناه دو رشته کوه قرار گرفته که شکوه مندانه از بلندى‌هاى هزار شاخهٔ ارمنستان در شمال هلال خضيب امتداد يافته‌اند. يک شاخه که رشتهٔ بلندى به نام البرز است در موازات کران جنوبى درياى خزر به‌سوى مشرق پيش مى‌رود و بلندترين فرازاى آن ستيغ برکشيدهٔ دماوند است. اين رشته که هم‌چنان راهش را به‌‌سوى مشرق ادامه مى‌دهد، در دشت‌هاى خراسان رفته رفته از فرازايش مى‌کاهد و سرانجام به رشته کوهى که از روبه‌رو مى‌آيد، يعنى رشتهٔ هندوکش که از کوه‌هاى پامبر يا ”بام دنيا“ جدا مى‌شود مى‌رسد. شاخهٔ دوم که رشته کوه‌هاى زاگرس خوانده مى‌شود، اندکى در جهت جنوب شرقى پيچ مى‌خورد. آنگاه با پيچى هنوز بيشتر به‌سوى جنوب پيش مى‌رود. اين کوه در رشته‌هاى موازى متعدد از کران شرقى سرزمين حاصلخيز بابل مى‌گذرد، بر کرانهٔ شرقى خليج‌فارس سدى زيبا و پرجاذبه و تقريباً گذرناپذير مى‌سازد، و پس از آنکه در نواحى کم‌جمعيت مجاور اقيانوس هند پيش مى‌رود، با چرخشى تند از طريق بلوچستان و افغانستان راه شمال را پيش مى‌گيرد و سرانجام به کوه‌هاى ديگرى که مانند هندوکش هم‌چون پرهٔ چرخشى از محور پامير جدا مى‌شوند مى‌پيوندد.

ادامه مطلب...

ايرانويج خاستگاه ايرانيان

چاپ
مشاهده در قالب پی دی اف

واژه‌اى که بايد دربارهٔ آن توضيح بيشترى داده شود، واژه 'ايران' است. ايران در زبان اوستائى به‌صورت 'اثيريه ـ AIRYA' و در سانسکريت 'آريه' آمده است. در اوستا، هم نام قوم ايرانى است و هم به معنى شريف و نجيب و نژاد و اصيل است. اين واژه در زبان ايرلندى کهن هم به همين معنى است و قسمت اول کلمه ايرلند Land ـ ir به معنى نجيب و شريف و قسمت دوم آن به معنى سرزمين است و ايرلند به معنى سرزمين نجبا است و اين خود مى‌رساند که زمانى نژاد ايرلندى با نژاد ايرانى رابطه و پيوستگى داشته است. واژه اوستائى 'اثيريه' در زبان پارتى aryan و در پهلوى ساسانى eran شده است که ترکيبى است از 'ار ـ er' و پسوند 'آن ـ an' که علامت نسبت است و 'ايران' يعنى منسوب به قوم er منسوب به نجيب‌زادگان.

ادامه مطلب...

اولین کسی که پیانو را کوک ایرانی کرد

چاپ
مشاهده در قالب پی دی اف

اولین کسی که پیانو را کوک ایرانی کرد و الحان ملی را در آن نواخت " سرورالملک " بود که در هر گام دو پرده را تغییر کوک داد تا بتواند آهنگهای ملی را با آن اجرا کند که کوک پیانو برای این آهنگها به همین صورت است.

ادامه مطلب...

آداب و سنتهای شادی بخش نوروز

چاپ
مشاهده در قالب پی دی اف

سرانجام سال ۱۳۸۹ را با اتفاقهایی که افتاد و با خاطرات شیرین و البته شاید گاهی هم تلخ پشت سر گذاشتیم و به پیشواز عید بزرگ نوروز می رویم. ایام نوروز، زمان بسیار خوبی برای زدودن دل از زنگار تلخی ها و زشتی ها و پیوند دوباره و آشتی کردن است. عید نوروز و آرمان های آن را باید گرامی بداریم و از آن به نحو مطلوب استفاده کنیم. در زمان های قدیم، ایرانیان برای نوروز، مراسم و برنامه های شادیآفرین خاصی داشتند. از جمله این برنامه ها حضور آدمهای شادیآفرین در قالبهایی مانند "حاجی فیروز"، "عمو نوروز"، "آتش افروز" و... بوده که حال و هوای خاصی به این ایام می دادند. البته در حال حاضر هم کم و بیش پیک های شادی با چهره های حاجی فیروز و عمو نوروز در ایران حضور دارند و در ایام نوروز به هنرنمایی می پردازند، ولی نه مانند زمانهای گذشته، بلکه این سنت شادی بخش امروزه کمرنگ تر شده و بیشتر در شهرستانها و حاشیه شهرها اجرا می شود. در اینجا با نقل بخشهایی از کتاب آداب و رسوم نوروز، تالیف رضا شعبانی، می کوشیم به معرفی و شناساندن پیک های شادی آفرین نوروزی بپردازیم.

ادامه مطلب...

نوروز؛ از دیرباز تا امروز

چاپ
مشاهده در قالب پی دی اف

با اینکه نوروز بسیار قدیم تر از شکل گیری سلسله های پادشاهی در ایران است، اما به علت آنکه در کتاب اوستا هیچ سخنی از نوروز به میان نیامده، اطلاعات ما درباره نوروز از زمان هخامنشیان فراتر نمی رود و اطلاعات مربوط به دوره هخامنشی و اشکانی نیز بسیار ناقص است.

درباره نوروز در عهد هخامنشیان می دانیم که پادشاهان با جلال و جبروت تمام به بار عام می نشستند و فرمانداران هر ایالت و ولایت را که هدایائی پیشکش آورده بودند، به حضور می پذیرفتند.

چنانکه از نقش پلکان کاخ آپادانا در تخت جمشید پیداست این هدایا عبارت بوده از اسب و گاو و شیر و شتر وچیزهای پوشیدنی و گستردنی.

ادامه مطلب...

سنت های نوروزی در طهران قدیم

چاپ
مشاهده در قالب پی دی اف

عید نوروز در گذشته ای نه چندان دور، تنها به ۱۴روز آغاز فروردین محدود نمی شد و به پیشواز رفتن آن شامل جزییات و ریزه کاری هایی بود که این عید را از اعیاد دیگر متمایز می کرد و رسیدن آن برای همه از پیر و جوان، شادی آور بود. در آن زمان تقریبا تمام کارهای مربوط به عید، توسط اعضای خانواده انجام می شد که در بیشتر مواقع، همه در یک خانه زندگی می کردند.

ادامه مطلب...

مراسم نوروز در بین زرتشتیان یزد چگونه برگزار می شود؟

چاپ
مشاهده در قالب پی دی اف

پدربزرگ ما همیشه در زمان این نوروز برای بزرگداشت درگذشتگان به دخمه می رفت و چیزهایی مثل میوه را همراه خود می برد و به زمین می زد تا بوی آنها متصاعد شود. این نوروز برای مردگان بود...

شاید زرتشتیان در طول تاریخ بیشترین کوشش را برای نگهداری جشن نوروز که بخشهایی از آن به آیین های دینی آنان تعلق دارد داشته اند. با این وجود امروزه آیین های نوروزی در روستاهای مختلف زرتشتی نشین متفاوت است.

روشن کردن آتش در سپیده دم نوروز، یکی از قدیم ترین آیین های نوروزی ایران باستان، امروزه در قاسم آباد یزد برگزار می شود. در تاریکی سپیده دم صبح نوروز، خانه های قدیمی محله قاسم آباد یزد یکی بعد از دیگری روشن می شوند.

هر خانواده و در پیشاپیش آنان زنان، سبزه، ظرفی پر از آب، یک سینی میوه که "ودرین" نامیده میشود، گلدانی از مورد و شمشاد، مجمر آتش و یک چراغ روغنی به بالای بام می برند و در کنار هیزم های از قبل آماده شده می گذارند. حدود ساعت پنج صبح سپیدی کلاه مردان زرتشتی در جرقه های آتش نمایان می شود.

ادامه مطلب...

نوروز در شعر و اندیشه خیام

چاپ
مشاهده در قالب پی دی اف

نوروز در فرهنگ مکتوب ما نیز جایگاه ویژه ای دارد و شاید یکی از بارزترین کارها در این باره نوروزنامه حکیم عمرخیام باشد. البته نوروزنامه منسوب به خیام است؛ در عین حال باید به خاطر داشت که...

تقویم جلالی دقیق ترین تقویم جهان است که خیام تنظیم کرد

نوروز جشنی باشکوه برای دل هاست. جشنی برای شادمانی و برای زنده شدن دل ها؛ در این هنگام، موجی از شادی برمی خیزد و همه جا را فرامی گیرد. نمی توان گفت سرچشمه این موج کجاست؛ همین هست که مردم به تکاپو می افتند و شهرها و روستاها تکان می خورند و بیدار می شوند.

ادامه مطلب...

سفره هفت سین با هر نوع سلیقه

چاپ
مشاهده در قالب پی دی اف



اگر برای سفره هفت سین امسال ایده ای ندارید یا اگر نمی دانید چه هفت سینی برای منزل شما مناسب است، با ما همراه شوید. اگر سبک منزل شما کلاسیک و سنتی است، هفت سین سنتی و اگر مدرن است، هفت سین مدرن را به شما پیشنهاد می کنیم. همچنین می توانید با کمی خلاقیت، تلفیقی از هر دو سبک سنتی و مدرن را ایجاد کنید.

ادامه مطلب...